«وراپام» زیر بمباران ساخته شد/خلق موقعیت انسانی در جنگ

به نقل از خبرگزاری تسنیم، نازنین چیت‌ساز، کارگردان فیلم کوتاه «وراپام» که در بخش مسابقه ملی چهل‌وسومین جشنواره بین‌المللی فیلم کوتاه تهران حضور دارد، با اشاره به شکل‌گیری ایده این اثر در روزهای پس از جنگ 40روزه گفت: چیزی که در این فیلمنامه برایم جذاب بود، پرداختن به یک موقعیت انسانی در فضای جنگ بود؛ اینکه جنگ می‌تواند وجوهی از شخصیت انسان را آشکار کند که شاید در شرایط عادی دیده نشوند.

فیلم کوتاه «وراپام» به نویسندگی و تهیه‌کنندگی سیدمحمدرضا خردمندان و کارگردانی نازنین چیت‌ساز، اثری در ژانر درام و جنگ است که سال 1405 ساخته شده است. داستان فیلم درباره نوجوانی است که به دزدی متهم شده و تلاش می‌کند از دست یک سرباز فرار کند، اما اصابت موشک به کلانتری، موقعیت تازه‌ای پیش رویش قرار می‌دهد.

شکل‌گیری ایده «وراپام» در روزهای پس از جنگ

چیت‌ساز در گفتگو با خبرنگار تسنیم، درباره چگونگی شکل‌گیری ایده این فیلم گفت: در روزهای پس از جنگ 40روزه و در دوره آتش‌بس، احساس می‌کردم باید کاری درباره جنگ انجام بدهم. در گروهی که برای ایده‌پردازی تشکیل داده بودیم، درباره ایده‌های مختلف صحبت می‌کردیم تا اینکه سیدمحمدرضا خردمندان این فیلمنامه را مطرح کرد. وقتی آن را خواندم، از نظر احساسی با آن ارتباط گرفتم و پیشنهاد دادم که خودم آن را کارگردانی کنم.

وی افزود: پس از آن، بازنویسی فیلمنامه را آغاز کردم. در گفت‌وگوهایی که با سیدمحمدرضا خردمندان و حسن حبیب‌زاده، مشاورم در این فیلم، داشتم، به‌تدریج به نسخه نهایی رسیدم. در این فرایند، ضمن حفظ جذابیت‌های ایده محمدرضا خردمندان، با اعمال تغییراتی در مسیر بازنویسی، توانستم ارتباط عمیق‌تر و بهتری با فیلمنامه برقرار کنم.

تلاش برای باورپذیر کردن موقعیت نوجوان

کارگردان «وراپام» درباره نحوه پرداخت شخصیت اصلی فیلم گفت: «در این فیلم قرار نبود حتماً تحول بزرگی در شخصیت اتفاق بیفتد؛ مهم این بود که کنش نوجوان در آن موقعیت باورپذیر باشد. می‌خواستم مخاطب بتواند همراه او شود و تجربه‌ای را که از سر می‌گذراند، درک کند؛ حتی اگر ندانیم بعد از آن چه اتفاقی برای شخصیت می‌افتد.»

فیلم‌برداری در شرایط جنگی

این کارگردان درباره دشواری‌های تولید فیلم بیان کرد: «فیلم‌برداری در شرایطی انجام شد که وضعیت جنگی همچنان ادامه داشت. در یکی از شب‌های فیلم‌برداری، هشدار جنگی اعلام شد و به گروه اطلاع دادند که باید لوکیشن را تخلیه کنیم. آن شب شرایط دشواری داشتیم؛ پیچیدگی صحنه‌ها و حضور هنرورها نیز بر سختی کار می‌افزود. با این حال، با وجود تمام این دشواری‌ها، توانستیم نماهای موردنظر را بگیریم.»

توجه به داستان‌گویی در قالب فیلم کوتاه

چیت‌ساز درباره تفاوت «وِراپام» با تجربه‌های پیشین خود در فیلم‌سازی گفت: در این فیلم تلاش جدی‌تری برای رسیدن به روایتی داستان‌گو و سینمایی داشتم؛ روایتی که بتواند از نظر احساسی ارتباط مؤثری با مخاطب برقرار کند. برایم مهم بود که اتمسفر فیلم از طریق عناصر سینمایی شکل بگیرد و مخاطب بتواند موقعیت را تجربه کند. در عین حال، باید به فرم فیلم کوتاه وفادار می‌ماندیم. هدف این بود که قصه در همان قالب کوتاه، کامل و مؤثر روایت شود.»

حذف موسیقی برای نزدیک شدن به تجربه شخصیت

کارگردان «وِراپام» درباره طراحی صدای این فیلم گفت: برایم مهم بود مخاطب بتواند تجربه حسی نوجوان را در موقعیت جنگی بهتر درک کند و شوک و شرایطی را که با آن مواجه می‌شود، از طریق طراحی صدا نیز احساس کند. محمدحسین ابراهیمی، صداگذار فیلم، نقش مهمی در شکل‌گیری این فضای صوتی داشت.

وی افزود: حامد ثابت، آهنگساز فیلم، پس از تماشای آن پیشنهاد کرد که از موسیقی استفاده نکنیم. در نهایت تصمیم گرفتیم به‌جای موسیقی، از صداهای درون صحنه و فضاسازی صوتی استفاده کنیم.

چیت‌ساز درباره چالش این انتخاب گفت: در ابتدا شک داشتم، اما در نهایت فکر می‌کنم این انتخاب با فضای فیلم هماهنگ است. البته در نهایت این مخاطب است که باید درباره تأثیرگذاری این انتخاب نظر بدهد.

این‌کارگردان با اشاره به نقش عوامل پشت صحنه در شکل‌گیری فضای فیلم گفت: رسول علیزاده، طراح صحنه، و وحید ابراهیمی، مدیر فیلم‌برداری، نقش مهمی در شکل‌گیری فضای باورپذیر فیلم داشتند. برای پیدا کردن لوکیشن مناسب، یک شب حدود 20 محل آوار در تهران را بررسی کردیم تا بتوانیم فضایی متناسب با داستان پیدا کنیم.

وی همچنین گفت: مرکز فیلم جوان سوره از این پروژه حمایت کرد و امکان ساخت آن را فراهم آورد. «وِراپام» سومین فیلم کوتاهی است که با همکاری این مرکز می‌سازم و این مجموعه نقش مهمی در به ثمر رسیدن این فیلم داشته است.

چیت‌ساز در پایان درباره حضور «وِراپام» در بخش مسابقه ملی چهل‌وسومین جشنواره بین‌المللی فیلم کوتاه تهران گفت: حضور در جشنواره‌ای که رقابت جدی‌ای در آن شکل می‌گیرد و فیلم‌ها فرصت دیده شدن از سوی مخاطبان حرفه‌ای را پیدا می‌کنند، برای فیلم کوتاه ارزشمند است. فارغ از اینکه در نهایت چه نتیجه‌ای به دست بیاید، همین که فیلم انتخاب شده و امکان نمایش پیدا کرده، برای من اهمیت دارد.