نگاهی به تفاهم‌نامه‌های فرهنگی ایران و ونزوئلا

ایران و ونزوئلا سال‌هاست که در عالم سیاست متحدانی استراتژیک شناخته می‌شوند و برهمین اساس در حوزه‌های مختلف، قراردادهای همکاری مشترک به امضا رسانده‌اند.

این قراردادها در حوزه فرهنگ و هنر هم ثبت شده‌اند که شامل توافق‌هایی جامع و چندساله می‌شوند.  

مهم‌ترین توافق‌های فرهنگی میان ایران و ونزوئلا به دو سال قبل برمی‌گردد که محمدمهدی اسماعیلی، وزیر وقت فرهنگ و ارشاد اسلامی در دولت قبل، در سفر به ونزوئلا تفاهم‌نامه‌های همکاری مشترک را امضا کرد. این قراردادها یک تفاهم‌نامه جامع پنج‌ساله و همچنین تفاهم‌نامه‌های جنبی در حوزه‌هایی همچون رسانه، سینما، کتاب و برنامه‌های فرهنگی را دربرمی‌گرفت.

البته تبادلات فرهنگی میان دو کشور از اسفندماه سال ۱۴۰۱ روندی جدی‌ به خود گرفته بود که با رونمایی از ترجمه اسپانیایی کتاب «سلول شماره ۱۴» (حاوی خاطرات مقام معظم رهبری از دوران تبعید، زندان و مبارزه) در کاراکاس، پایتخت ونزوئلا آغاز شد و چند ماه بعد با رونمایی از ترجمه فارسی کتاب «آوریل در کودتا» نوشته ارنستو ویلگاس پولژاک - وزیر فرهنگ ونزوئلا - در تهران ادامه یافت.

در حاشیه این برنامه در تهران (بهار ۱۴۰۲)، وزیر فرهنگ ایران از برنامه‌ریزی برای همکاری‌های جدید در حوزه سینما، موسیقی و تئاتر و دیگر بخش‌ها نیز خبر داده بود. علاوه بر این‌ها اعلام شد که در سه حوزه «ارتباطات فرهنگی» ، «رسانه و اطلاع‌رسانی» و «کتابخانه ملی» تفاهم‌نامه میان ایران و ونزوئلا امضا شده و گفت‌وگوها برای سرمایه‌گذاری ایران در بازار کاغذ آمریکای جنوبی هم انجام شده است.

اسماعیلی در موضوع کاغذ توضیح داده بود:  «کارخانه تولید کاغذ را به صورت مشترک در ونزوئلا راه‌اندازی می‌کنیم، ۸۰ درصد کار جلو رفته و قرار شده یک موسسه فرهنگی ما به نیابت از بخش خصوصی این کار را انجام دهد.» البته در پیگیری ایسنا مشخص شد این موضوع به نتیجه نرسیده است.

 او برپایی هفته فرهنگی ونزوئلا در تهران، هفته فرهنگی ایران در ونزوئلا و تبادلات آموزش رسانه‌ای و مبارزه با اخبار جعلی را از دیگر توافق‌های انجام‌شده اعلام کرده بود.

در این دیدارهای فرهنگی مقرر شده بود، بخش ونزوئلا در کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران و کتابخانه تخصصی مجتمع زبان، ادبیات و فرهنگ‌شناسی توسط وزارت فرهنگ ونزوئلا افتتاح و به کتاب‌های تخصصی در مورد زبان و فرهنگ ونزوئلا تجهیز شود.

علاوه‌ بر این‌ها، تهیه فیلم سینمایی مشترک با موضوع حمل و نقل دریاییِ متقابل میان ایران و ونزوئلا نیز خبررسانی و اعلام شد که در دستور کار قرار گرفته و حتی گمانه‌زنی شد که احتمالا سفر چندماههٔ پنج نفتکش ایرانی در مسیر طولانی خلیج فارس تا کارائیب برای صادرات بنزین ایران به ونزوئلا و وجود تهدیدات امنیتی، سوژهٔ این فیلم خواهد بود؛ اما تاکنون خبری از اینکه چنین تولید مشترکی به سرانجام رسیده، منتشر نشده است.

در کنار این‌ توافق‌ها، راه‌اندازی دفتر رایزنی فرهنگی ایران در ونزوئلا و برزیل نیز یکی دیگر از برنامه‌های همکاری فرهنگی نام برده شد که اوایل اردیبهشت سال قبل رایزن فرهنگی از سوی ایران برای حضور در ونزوئلا معرفی شد.

این اطلاعات کلی از توافق و تفاهم‌نامه‌های فرهنگی میان ایران و ونزوئلا درحالی یادآوری می‌شوند که تاکنون دستاورد قابل توجهی از اجرایی شدن آن‌ها ثبت نشده و حتی معلوم نیست که پس از پایان کار دولت سیزدهم چقدر از این تفاهم‌نامه‌ها ضمانت اجرایی داشتند. اکنون نیز بعد از دستگیری نیکولاس مادورو، رئیس‌جمهور ونزوئلا و وضعیت نامشخص سیاسی این کشور، برخی کارشناسان چگونگی ادامه روابط دو کشور ایران و ونزوئلا را در ابهام می‌دانند.  

منبع: ایسنا