مسیر اسکار در یک رقابت دشوار باز شد!

به نقل از ایسنا، آکادمی علوم و هنرهای سینمایی اسکار اخیرا مجموعه‌ای از قوانین جدید در شاخه بهترین فیلم بین‌المللی، بازیگری و حد و حدود هوش مصنوعی در سینما را اعلام کرده اما شاید مهم‌ترین قانون مربوط به به شاخه بهترین فیلم بین‌المللی باشد، جایی که الزام معرفی فیلم‌ها از سوی کشورها حذف شده و قاعده‌ای که سال‌ها به‌عنوان ستون اصلی این شاخه شناخته می‌شد، دیگر تنها مسیر ورود سینماگران و فیلم‌ها به این رقابت نیست.

در گذشته، هر کشور تنها یک فیلم را از طریق نهادهای رسمی یا کمیته‌های منتخب به آکادمی معرفی می‌کرد. این روند اگرچه نظم مشخصی به فرآیند انتخاب می‌داد اما همواره با انتقادهایی همراه بود؛ از جمله اینکه انتخاب‌ها گاه تحت‌تأثیر ملاحظات سیاسی، فرهنگی یا سلیقه‌های محدود قرار می‌گرفت و بسیاری از آثار شاخص از چرخه رقابت کنار می‌ماندند.

به عنوان مثال فیلم «آناتومی یک سقوط» در سال ۲۰۲۳ با وجود کسب نخل طلای بهترین فیلم از سوی کمیته اسکار سینمای فرانسه به عنوان نماینده این کشور در اسکار انتخاب نشد، تصمیمی که با توجه به حذف زودهنگام نماینده فرانسه در اسکار ۲۰۲۵، انتقادات فراوانی را در جامعه سینمای فرانسه به همراه داشت، بویژه این که توانست در ۵ شاخه اسکار نامزد شود و اسکار بهترین فیلمنامه اصلی را نیز کسب کند اما به دلیل معرفی نشدن، نتوانست حسرت بیش از ۳۰ ساله سینمای فرانسه را در شاخه بهترین فیلم بین‌الملی را از بین ببرد.

اکنون، با تغییر قوانین، فیلم‌های غیرانگلیسی‌زبان می‌توانند از مسیر جشنواره‌های معتبر نیز واجد شرایط شوند. جشنواره‌ فیلم کن، جشنواره بین‌المللی فیلم برلین، جشنواره فیلم ونیز، جشنواره فیلم ساندنس، جشنواره بین‌المللی فیلم تورنتو و جشنواره فیلم بوسان مسیرهای جدید برای ورود به این رقابت به‌شمار می‌روند. کسب جایزه اصلی بهترین فیلم در این جشنواره‌ها  در صورتی که فیلم‌های غیرانگلیسی زبان باشد می‌تواند راهی جدید برای قرار گرفتن در مسیر جایزه اسکار بین‌المللی باشد.

این قانون از یک سو به افزایش تنوع آثار حاضر در رقابت کمک می‌کند. فیلم‌هایی که پیش‌تر به‌دلیل محدودیت‌های داخلی یا عدم انتخاب از سوی نهادهای رسمی فرصت حضور نداشتند، اکنون می‌توانند بر اساس موفقیت هنری خود در سطح بین‌المللی دیده شوند. در نتیجه، احتمال حضور آثار مستقل، تجربی و حتی جنجالی در این شاخه افزایش خواهد یافت.

از سوی دیگر، این تغییر می‌تواند رقابت را پیچیده‌تر و فشرده‌تر کند. با حذف محدودیت «یک فیلم برای هر کشور»، تعداد آثار واجد شرایط افزایش می‌یابد و مسیر رسیدن به فهرست نهایی دشوارتر می‌شود. در چنین شرایطی، نقش جشنواره‌ها و بازخوردهای بین‌المللی در تعیین سرنوشت فیلم‌ها پررنگ‌تر از گذشته خواهد بود.

یکی دیگر از نکات قابل‌توجه در قوانین جدید، تغییر در نحوه نسبت دادن جایزه اسکار بین‌المللی است. بر این اساس، از این پس، فیلم به‌عنوان برنده اصلی شناخته می‌شود، نه کشور. این رویکرد نشان‌دهنده فاصله گرفتن از نگاه ملی‌محور و حرکت به سمت ارزیابی آثار بر اساس ارزش‌های هنری و خلاقانه است.