حمید نعمت‌الله: «بت» پر از استعاره است

به نقل از ایسنا، حمید نعمت‌الله که به تازگی فیلم جدیدش با نام «بُت» در سینماها اکران شده و بازخوردهای متفاوت و بعضاً منفی هم گرفته است، شامگاه دوشنبه، چهارم آبان‌ماه در چهاردهمین جلسه «سینما سلامت» در خانه هنرمندان ایران به همراه برخی عوامل فیلم و نیز جواد طوسی، منتقد سینما صحبت کرد.

در این برنامه با اجرای رضا درستکار، برای زادروز نعمت‌الله که متولد یکم آبان‌ماه است، هم تدارکی درنظر گرفته شده بود و او بعد از نمایش فیلم، در ابتدای جلسه نقد و بررسی شمع کیک تولد خود را با آرزوی بهترین‌ها خاموش کرد.    

حسین فرخ‌زاده که در کنار نعمت‌الله فیلم‌نامه‌نویس مشترک «بت» است، شیبان خاقانی، تدوینگر و محمدعلی ملک‌محمدی بازیگر کم‌شنوای فیلم از جمله عوامل حاضر در این نشست بودند.

نعمت‌الله پس از نمایش فیلم، در ابتدای صحبت‌های خود و در پاسخ به سؤالی درباره ساخت فیلم «بت» گفت: بعد از توقیف «قاتل و وحشی» کار سخت شد و بیشترین دردسر هم شروع یک کار تازه بود، چون تمایل سرمایه‌گذار برای مشارکت نیز سخت می‌شد.

در ادامه این نشست، جواد طوسی - منتقد سینما - گفت: می‌خواهم ابتدا به دوره رخ به رخ شدن با کسی به اسم حمید نعمت‌الله اشاره کنم و وقتی اولین بار او را در هفته‌نامه «سینما» دیدم تصور نمی‌کردم چنین آینده‌ای داشته باشد. او همیشه یک پوتین قهوه‌ای داشت که مرا یاد رضا موتوری می‌انداخت و پایان این فیلم هم انگار ادای دینی به آن اثر مهجور مسعود کیمیایی است.

او در بخشی از تحلیل خود درباره فیلم بیان کرد: دراین فیلم چند ادای دِین داریم مثل «تنگنا»، «کندو» و «رضا موتوری»، ولی «بت» خود را مقید به نوستالژی نمی‌کند و حال دگرگون شده آدم‌های این فیلم‌ها را در امروز ادامه می‌دهد.  به‌روز بودن می‌تواند به فیلم هویت دهد و این انبان خشونت و کم شدن مرز قهرمان و ضد قهرمان یکی از ویژگی‌های آن است.
طوسی ادامه داد: حمید نعمت‌الله در عین احترام به برخی فیلم‌سازان شاخص، از آن‌ها عبور می‌کند و آدم‌های این روزگار را با ارجاعات تاریخی به نمایش می‌گذارد؛ ویژگی مهمی که به فیلمی مانند «بی‌پولی» یا آثار دیگرش ارزش و اهمیت می‌بخشد و تصویر متفاوتی از گستره‌ی سینمای اجتماعی ارائه می‌دهد.

در این نشست حسین فرخ‌زاده، فیلمنامه‌نویس با اشاره به نحوه‌ی همکاری خود با حمید نعمت‌الله، گفت: ماجرای «بت» این‌گونه بود که آقای نعمت‌الله چند سالی آن را چکش‌کاری کرده بود و به کسی احتیاج بود که وجوه مختلف آن را کنار هم بفهمد و قرار دهد.

مدت زمان فیلم «بت» حدود ۱۴۰ دقیقه است و امیرشیبان خاقانی، تدوینگر در این زمینه اشاره کرد: مرحله پست‌پروداکشن فیلم دو سال طول کشید و درباره این طولانی بودن زمان فیلم باید گفت که براساس قصه و خستگی شخصیت اصلی که همزمان به دنبال افزایش فالور بود و ۹ روز بیداری هم پایه اصلی داستان بود، سبب شدند که در تدوین هم بخواهیم تماشاچی مثل شخصیت اصلی این خستگی را تجربه کند.

در بخشی دیگر از این نشست، نعمت‌الله پس از یاداوری یکی از حاضران به فیلمی با همین نام «بت» به کارگردانی ایرج قادری افزود: بله، آقای قادری فیلمی به این نام داشت و من در آنجا دستیار ایشان بودم.

او درباره برخی نشانه‌ها و اشاره به فیلم‌های قدیمی و معروف سینما گفت: دنیای فیلم پر از استعاره است ولی دوست ندارم با تعریف‌های خودم از استعاره‌های فیلم، استنباط مخاطب را محدود کنم، چون به هر حال در مدار فیلم استنباط‌های درستی از طرف تماشاگر اتفاق می‌افتد.

نعمت‌الله درباره همکاری با لیلا حاتمی که در فیلم‌های دیگر هم انجام شده، بیان کرد: لیلا حاتمی هنرپیشه ممتازی است و همکار درجه یکی هم است، بنابراین برای همکاری با ایشان همیشه علاقه‌مند بودم و هستم.

او درباره بازیگر کم‌شنوای فیلمش،  محمدعلی ملک‌محمدی هم گفت: انتخاب ایشان بیشتر از چیزی از این منظر بود که من دنبال یک نگاه نجیب بودم؛ چیزی که دیگر خیلی کم پیدا می‌شود.

ملک‌محمدی هم اضافه کرد: آقای نعمت‌الله ابتدا خیلی اعتماد نداشتند که بتوانم کار را انجام دهم ولی از ایشان خواستم به من اعتماد کند. این کار برایم خیلی سخت بود، بخصوص سکانس آخر (به نوعی بازسازی سکانس پایانی فیلم رضا موتوری است).

نعمت‌الله همچنین درباره ادای دین فیلمش به آثار سینمای قدیمی ایران و اکران «بت» بدون حضور در جشنواره فجر گفت: ادای دین‌ها که اشاره شدند درست هستند. فیلم هم به نظرمان در این دوران بهتر بود اکران شود، چون ما برای اکران، فیلم می‌سازیم.

«بت» با بازی لیلا حاتمی، محمدرضا فروتن، لیلی رشیدی، بانیپال شومون، نوید پورفرج و کاظم سیاحی این روزها بر پرده سینماها اکران می‌شود.