دشمن مردم

صبح سینما/رامین مارالی:از اولین خبرها و انتشار نام سریال «آقازاده» توجه مخاطب به این پروژه جلب شد.سریالی که در همان ابتدا مدعی این بود که حرف دل مردم را قرار است فریاد بزند.این در حالی بود که پس از مدتی نخستین اخبار از حضور سازمان سینمایی اوج در این پروژه به گوش رسید و با واکنش های متفاوتی مواجه شد؛بالاخره پس از اما و اگر های فراوان این سریال از ششم تیرماه سال جاری با تاکید بر حضور اوج به عنوان سرمایه گذار وارد نمایش خانگی شد.

داستان همان دو خطی همیشگی حامد عنقا،طراح و تهیه کننده پروژه در دهه نوداست؛ ازدواج یک دختر با پسر مذهبی،تحول و یک چالش به اصطلاح هولناک! اما اگر صادقانه بگوییم این بار چاشنی سیاست کمی لعاب به این آش شله قلمکار داده است.در ساخته های قبلی این سازندگان دیده شده که خوب بلدند به مخاطب رودست بزنند و وعده اتفاقات مهیج را به او بدهد.اگر در یک اثر هنری تدوینگر وظیفه آرایش سکانس ها و در آوردن ریتم را دارد.در این آثار ؛تدوینگر جز سه رکن اصلی تیم است و وظیفه بازی با سکانس ها را دارد. ایجاد ابهامات و سوالات فراوان برای این که مخاطب تا قسمت آخر پای سریال بشیند.داستانی که شاید اصلا در یک روند معمول باگ های زیادی در آن خود نمایی کند،با یک ترفند رفت و برگشتی هم مخاطب را نگه می دارد و هم پزخلاقیت می دهد.تهیه کننده که سابقه فعالیت رسانه ای دارد خوب می داند مخاطب دنبال چیست به همین دلیل به او امید می دهد.سوالاتی نظیر این که آیا راضیه زنده است؟ شهنام پلیس است؟بهرامی خیانت می کند؟نیما و حامد برادرند؟و...فکت هایی که در فضای مجازی نیز به طرق مختلف پر می شود و به نوعی آدرس غلط به مخاطب می دهد. فکت هایی که موتور محرکه پیشروی یک داستان سیاسی دراماتیزه نشده است.میل به خودنمایی این که تمام اتفاقات سریال از پرونده های واقعی است به حدی می رسد که برخی کاراکتر ها با نام اصلی اصلی وارد داستان می شوند؛الکس،مانلی و حاج اکبر که آخری یا برای افرادی حساسیت برانگیز بوده و ممیزی می خورد و به حاج حسن تبدیل می شود و یا سانسورنمایی خود دوستان است که در قسمت های پایانی به آن تاکید هم شد.

اگر قراربود آقازاده حرف دل همه مردم باشد نه اجازه ساخت می گرفت و نه نهادی همچون اوج،تمام قد پشت این سریال می ایستاد؛اگر هم ساخته می شد مستقیم باید در کمدی بایگانی می شد و یا نهایتا با اصلاحات فراوان اجازه پخش می یافت؛نه این که بدون هیچ مسئله ای به پخش برسد.

محصول نهایی یک پروژه شعار زده است که در کمال تاسف به جای این که گروه های مختلف را به تعامل و پیوستگی دعوت کند؛ تفرقه برانگیز است و اصلا بی طرفانه به دل ماجرا نمی زند.اگر سازندگان بی ادعا بودند؛چنین برداشت می شد که یک اثر سفارشی ساخته شده است و تمام؛اما چون در یک سال گذشته تا به امروز مدام برای هر مسئله این سریال پای مردم وسط کشیده است نمی توان گذرا از آن عبور کرد؛علی الخصوص مردمی که امروز آگاه تر از دوران های گذشته هستند و به جامعه خود اشراف دارند.قبلا آثاری در این خصوص تولید شده بود که با توجه به این که ایراداتی که داشتند با حسن نیت با مخاطب مواجه شدند؛سریال «هیولا» ، «بارکد» و «خط ویژه» از جمله این آثار است.حتی «به کجا چنین شتابان» ابوالقاسم طالبی که از قضا این روزها در حال پخش است علی رغم ته مایه سیاسی خاص خود؛ با صداقت بیشتری به معضلات جامعه و فساد پرداخته است

متاسفانه روندی در سال های اخیر در جریان است که تهیه کننده را جلوتر از فیلمساز قرار می دهد.این مسئله به روشنی در همکاری های عنقا و توفیقی دیده می شود.توفیقی کارگردان خلاقی است که الحق و والانصاف همکاری با عنقا او را بیش از پیش مطرح کرد اما آن طرف ماجرا نیز اینجاست که طراح،نویسنده و تهیه کننده بیشتر از خالق اثر،صاحب معنوی اثر است و بیشتر از او حق امضای آن اثر را دارد.تهیه کننده این سریال به مخاطب قول چند سورپرایز را داد؛این که شخصیت حامد تهرانی دچار تغییر می شود و ما را شگفت زده می کند؛این که تینا با بازی نیکی کریمی نقش موثری در داستان دارد و... اما در نهایت سینا مهراد در نقطه اول این کاراکتر قرار گرفت و کاری از پیش نبرد؛اگر بگوییم او تنها در یک لحظه توانست کاراکتر حامد را دربیاورد تنها می توانیم به نگاه او به شخصیت بهرامی در هنگام دستگیری اشاره کنیم.ما بقی نه به ما یک فرد محکم و با ثبات را نشان می دهد و نه یک فرد زیرک و باهوش را.مواردی که بخش زیادی از آن به قصه نیز برمی گشت.شخصیت تینا هم همان زن شرقی فیلمنامه های کلاسیک ماند؛ افسونگری که در لحظاتی از درام سرنوشت هایی را تغییر می دهند.اما تینا نه به درستی برای مخاطب تعریف شد و نه به برخی ابهامات آن تا پایان سریال پاسخ داده شد وبه نوعی می توان گفت نام نیکی کریمی زیر این کار جلوتر از حضور او بود

«آقازاده»یکی از محصولات خوب سازمان اوج است که از لحاظ بازگشت سرمایه و مقاصد سیاسی و فرهنگی اما این محصول در آینده اثری ماندگار برای مخاطب نخواهد چون به جای این که قصه حرف بزند؛نویسنده فریاد زد؛به جای آن که یک کنش دراماتیک ناخودآگاهِ مخاطب را نشانه برود و بلکه دلربایی کند؛سطح فهم او را همچون کودکی۱۰ساله پایین آورد.سینما و رسانه ابزاری خوبی برای فرهنگ سازی است حال آن که برخی محصولات کشورهای دیگربا وجود گذشت سالیان سال از تولیدشان در بخشی از جامعه کنونی ایران تاثیرگذار بوده است. در آخر امیدواریم اثر بعدی این گروه حداقل کلیشه همیشگی داستان دو خطی معروف را نداشته باشد.البته بعید است!