در قلمرو مکبث و لیدی مکبث

صبح سینما/رامین مارالی:«زخم کاری»شاید اولین سریال نمایش خانگی است که در تیتراژ آن اقتباس از یک اثر ادبی قید شده؛ این سریال براساس رمان ۱۲۷ صفحه ای«بیست زخم کاری»نوشته محمود حسینی زاد اقتباس شده؛محمدحسین مهدویان نویسنده آن است، طراحی و گسترش داستان توسط محسن جعفرزاده و بازنگری داستان توسط حسین حسینی و سجاد پهلوان زاده انجام شده است.پیش از این؛ سریال هایی چون «شهرزاد» برداشت هایی ادبی از «هزار و یک شب» یا سه گانه«پدرخوانده» داشت؛«قهوه تلخ» با شباهت هایی به کتاب «ماشاءالله خان در دربار هارون‌الرشید»مواجه بود؛سریال«هیولا»پرودی از«بریکینگ بد»بود؛قسمت اول سریال«قورباغه»برداشتی آزاد از فیلم«نفرت»است؛سریال«دندون طلا»داود میرباقری اقتباسی از نمایشنامه ای نوشته شخص او بود و...اما حالا در موج تازه سریال سازی؛ شاهد اقتباس های ادبی به شکل پررنگ هستیم و آثار اقتباسی دیگری نیز در آینده بسیار نزدیک پس از«زخم کاری» در نمایش خانگی تولید و پخش خواهد شد.

چارچوب کلی قسمت اول بر پایه رمان است و حتی دیالوگ های کلیدی عین به عین از رمان برداشت شده اما تفاوت هایی نیز میان رمان و سریال دیده می شود برای نمونه؛ ازخلوت شخصیت اصلی به شکلی که در رمان است در ابتدای سریال خبری نیست؛کاراموز اخوان در رمان یک پسر است اما در سریال یک دختر و طبیصبح سینما/رامین مارالی:«زخم کاری»شاید اولین سریال نمایش خانگی است که در تیتراژ آن اقتباس از یک اثر ادبی قید شده؛ این سریال براساس رمان ۱۲۷ صفحه ای«بیست زخم کاری»نوشته محمود حسینی زاد اقتباس شده؛محمدحسین مهدویان نویسنده آن است، طراحی و گسترش داستان توسط محسن جعفرزاده و بازنگری داستان توسط حسین حسینی و سجاد پهلوان زاده انجام شده است.پیش از این؛ سریال هایی چون «شهرزاد» برداشت هایی ادبی از «هزار و یک شب» یا سه گانه«پدرخوانده» داشت؛«قهوه تلخ» با شباهت هایی به کتاب «ماشاءالله خان در دربار هارون‌الرشید»مواجه بود؛سریال«هیولا»پرودی از«بریکینگ بد»بود؛قسمت اول سریال«قورباغه»برداشتی آزاد از فیلم«نفرت»است؛سریال«دندون طلا»داود میرباقری اقتباسی از نمایشنامه ای نوشته شخص او بود و...اما حالا در موج تازه سریال سازی؛ شاهد اقتباس های ادبی به شکل پررنگ هستیم و آثار اقتباسی دیگری نیز در آینده بسیار نزدیک پس از«زخم کاری» در نمایش خانگی تولید و پخش خواهد شد.

چارچوب کلی قسمت اول بر پایه رمان است و حتی دیالوگ های کلیدی عین به عین از رمان برداشت شده اما تفاوت هایی نیز میان رمان و سریال دیده می شود برای نمونه؛ ازخلوت شخصیت اصلی به شکلی که در رمان است در ابتدای سریال خبری نیست؛کاراموز اخوان در رمان یک پسر است اما در سریال یک دختر و طبیعتا شوخی های مالکی نیز با او وجود ندارد؛مواجه املشی و مالکی تلطیف شد؛ بچه های حاج عمو در رمان هر دو پسر هستند؛ مواجه با خریدار خارجی در سریال بهتر پرداخته شده؛در رمان کولی ها وجود دارند و یک پیرزن و در سریال یک دختر بچه جایگزین آن هاست؛ سمیرای رمان نسبت به سریال منفعل تر بود و در سریال پرداخت متفاوتی دارد؛برخی اتفاقات نیز در نسخه سریال حذف شده اند.

سریال با یک برخورد سلطه جویانه آغاز می شود؛صحنه ای که ماهیت دو شخصیت اصلی سریال را به مخاطب نشان می دهد؛شخصیت های رمان «زخم کاری»که خود اقتباسی از نمایشنامه«مکبث»شکسپیر است؛در همان ابتدا برای مخاطب در جایگاه درستی قرار می گیرند.به خصوص شخصیت سمیرا که لیدی مکبث را تداعی می کند.رعنا آزادی ور یکی از متفاوت ترین نقش های کارنامه هنری اش را ایفا کرده و به نظر می رسد اگر همه چیز مسیر درستی را طی کند این نقش یک نقطه عطف تازه برای او محسوب شود؛فعلا او در این سریال در صحنه هایی حضور غافل گیر کننده ای داشته است.

جواد عزتی بازی مهندسی شده ای دارد و اغراقی در پرداخت شخصیت او دیده نمی شود؛ این راحتی مواجه او با هر شخصیت شاید عامل اصلی مقبولیت او برای مخاطب باشد.

سکانس اول و پایانی قسمت اول و بازی عزتی و آزادی ور ماهیت قصه را تعیین می کند.انتخاب عزتی جدا از توانایی های او در بازیگری؛هوشمندانه است.نقش مالکی باید توسط بازیگری ایفا شود که محبوبیت عمومی داشته باشد و تماشاگر با او به راحتی ارتباط برقرار شود؛شاید اگر گزینه هایی که برای ایفای نقش بازیگر سریال مهدویان(قبل از معرفی ماهیت رمان)به صورت غیر رسمی عنوان می شد؛این نقش را بازی می کردند؛ سریال کمی از نظر همراهی مخاطب با داستان با ریسک مواجه بود؛خصوصا مخاطب عام که عادت دارد با قصه ای عامیانه و با مناسباتی روان مواجه شود.انتخاب عزتی این همراهی را برای مخاطب؛خصوصا سریال بین های ایرانی آسان تر می کند.موسیقی متن مانند اکثر آثار مهدویان پر رنگ است و بخش عمده ای از قسمت اول را موسیقی متن همراهی می کند.

بازی شخصیت های فرعی در جایگاه درستی ایستاده؛ برخی دیالوگ ها به سبب تبدیل رمان به فیلمنامه زبان دیگری یافته اما کلماتی منحصر به فرد که از رمان می آید همچنان در زبان شخصیت ها قرار می گیرد؛مانند جایی که میر لوحی می گوید«کلی به خرج شما چریده؛حالا باید دنبه بده دیگه».مهدویان همانند روند سابق فعالیتش نگاه تجاری به خصوص در شخصیت های فرعی نداشته و گروه بازیگران از بازیگران با سابقه تئاتر یا تلویزیون هستند.سعید چنگیزیان که پیشتر در صحنه تئاتر با عزتی همبازی بوده این جا نیز بازی هوشمندانه ای دارد.

«زخم کاری»در قسمت اول در کارگردانی در جایگاه مطلوبی قرار می گیرد و پشتوانه ادبی آن نیز تماشاگر را مجاب می کند تا به ادامه تماشای آن بنشیند باید دید این سریال در ادامه چه مسیری را طی خواهد کردعتا شوخی های مالکی نیز با او وجود ندارد؛مواجه املشی و مالکی تلطیف شد؛ بچه های حاج عمو در رمان هر دو پسر هستند؛ مواجه با خریدار خارجی در سریال بهتر پرداخته شده؛در رمان کولی ها وجود دارند و یک پیرزن و در سریال یک دختر بچه جایگزین آن هاست؛ سمیرای رمان نسبت به سریال منفعل تر بود و در سریال پرداخت متفاوتی دارد؛برخی اتفاقات نیز در نسخه سریال حذف شده اند.

سریال با یک برخورد سلطه جویانه آغاز می شود؛صحنه ای که ماهیت دو شخصیت اصلی سریال را به مخاطب نشان می دهد؛شخصیت های رمان«زخم کاری»که خود اقتباسی از نمایشنامه«مکبث»شکسپیر است؛در همان ابتدا برای مخاطب در جایگاه درستی قرار می گیرند.به خصوص شخصیت سمیرا که لیدی مکبث را تداعی می کند.رعنا آزادی ور یکی از متفاوت ترین نقش های کارنامه هنری اش را ایفا کرده و به نظر می رسد اگر همه چیز مسیر درستی را طی کند این نقش یک نقطه عطف تازه برای او محسوب شود؛فعلا او در این سریال در صحنه هایی حضور غافل گیر کننده ای داشته است.

جواد عزتی بازی مهندسی شده ای دارد و اغراقی در پرداخت شخصیت او دیده نمی شود؛ این راحتی مواجه او با هر شخصیت شاید عامل اصلی مقبولیت او برای مخاطب باشد.

سکانس اول و پایانی قسمت اول و بازی عزتی و آزادی ور ماهیت قصه را تعیین می کند.انتخاب عزتی جدا از توانایی های او در بازیگری؛هوشمندانه است.نقش مالکی باید توسط بازیگری ایفا شود که محبوبیت عمومی داشته باشد و تماشاگر با او به راحتی ارتباط برقرار شود؛شاید اگر گزینه هایی که برای ایفای نقش بازیگر سریال مهدویان(قبل از معرفی ماهیت رمان)به صورت غیر رسمی عنوان می شد؛این نقش را بازی می کردند؛ سریال کمی از نظر همراهی مخاطب با داستان با ریسک مواجه بود؛خصوصا مخاطب عام که عادت دارد با قصه ای عامیانه و با مناسباتی روان مواجه شود.انتخاب عزتی این همراهی را برای مخاطب؛خصوصا سریال بین های ایرانی آسان تر می کند.موسیقی متن مانند اکثر آثار مهدویان پر رنگ است و بخش عمده ای از قسمت اول را موسیقی متن همراهی می کند.

بازی شخصیت های فرعی در جایگاه درستی ایستاده؛ برخی دیالوگ ها به سبب تبدیل رمان به فیلمنامه زبان دیگری یافته اما کلماتی منحصر به فرد که از رمان می آید همچنان در زبان شخصیت ها قرار می گیرد؛مانند جایی که میر لوحی می گوید«کلی به خرج شما چریده؛حالا باید دنبه بده دیگه».مهدویان همانند روند سابق فعالیتش نگاه تجاری به خصوص در شخصیت های فرعی نداشته و گروه بازیگران از بازیگران با سابقه تئاتر یا تلویزیون هستند.سعید چنگیزیان که پیشتر در صحنه تئاتر با عزتی همبازی بوده این جا نیز بازی هوشمندانه ای دارد.

«زخم کاری»در قسمت اول در کارگردانی در جایگاه مطلوبی قرار می گیرد و پشتوانه ادبی آن نیز تماشاگر را مجاب می کند تا به ادامه تماشای آن بنشیند باید دید این سریال در ادامه چه مسیری را طی خواهد کرد