هوش مصنوعی غول چراغ جادوی سینماست!

به گزارش ایسنا، هوش مصنوعی در بسیاری از حوزه‌ها توانسته در کنار انسان به عنوان یک دستیار بسیاری از کارها را پیش ببرد. یکی از کمک‌های این ابزار در صنعت سینما است که توانسته تا حدودی در برخی بخش‌ها هم کمک‌کننده باشد و هم هزینه‌ها را کاهش دهد.

اما در مورد حضور هوش مصنوعی در صنعت سینمای ایران هنوز نمی‌توان به قطعیت تایید یا تکذیبی داشت اما رگه‌هایی از استفاده از این ابزار در سینما ایران هم دیده می‌شود.

البته برای آشنایی بیشتر با ابعاد «هوش مصنوعی» در دنیای انسان‌ها و به ویژه صنعت سینما به سراغ امین صمدی -یکی از فیلم‌سازانی که در تولیدات هوش مصنوعی تجربیاتی را کسب کرده است- و در بخش رقابتی بین‌الملل چهل و دومین جشنواره فیلم کوتاه تهران در بخش هوش مصنوعی حضور داشته (در بخش رقابتی بین‌الملل فیلم کوتاه تهران در کنار ۲۰ شرکت‌کننده خارجی ۳ ایرانی هم حضور داشتند) رفته‌ایم تا بیشتر با زوایای این ابزار جدید آشنا شویم.

امین صمدی -فیلم‌ساز و پژوهشگر حوزه سینمای هوش مصنوعی- در گفت‌وگو خود با ایسنا، به تشریح وضعیت، چالش‌ها و فرصت‌های بی‌نظیر این فناوری نوظهور در عرصه سینمای ایران و جهان پرداخت.

صمدی با اشاره به شروع فعالیتش در این حوزه گفت: سال‌ها قبل از مطرح شدن گسترده هوش مصنوعی در سینما، من نگاهم معطوف به این تکنولوژی بود. اما جرقه اصلی وقتی خورد که در یوتیوب یک ویدیو دیدم که با هوش مصنوعی ساخته شده بود. از آن لحظه به بعد، تقریباً هیچ کاری جز سینمای هوش مصنوعی نکردم. همه مدل‌ها و ابزارهای این فناوری را خریدم، کار کردم، چندین هزار فیلم کوتاه هوش مصنوعی دیدم و تحقیقات گسترده‌ای انجام دادم. برای من که سینما اهمیت داشت، این قضیه مثل یک غول چراغ جادو بود که می‌توانست هر چیزی را بسازد.

او در پاسخ به این پرسش که «آیا آثار تولیدشده با هوش مصنوعی می‌توانند «هنر» محسوب شوند؟» تأکید کرد: هنر زمانی خلق می‌شود که هنرمند بتواند روح و بینش خود را به اثر القا کند. اگر به هوش مصنوعی فقط دستور بدهید که "برو برای من یک چیزی بساز"، آن هنر نیست، چون شما خودتان را در آن بروز نداده‌اید.

صمدی یادآور شد: هوش مصنوعی به تنهایی حتی یک درصد هم نمی‌تواند چیزی خلق کند. یک الگوریتم است که به صورت راندوم عمل می‌کند. نه پلات را می‌فهمد، نه بن‌مایه و نه ساختار را. بحث اینکه روزی هوش مصنوعی خودش فیلم بسازد، بسیار دور است. در حال حاضر، هوش مصنوعی مثل یک ماشین بسیار هوشمند است که می‌تواند در جریان تولید به عنوان یک ابزار کمکی فوق‌العاده عمل کند.

بحث اینکه روزی هوش مصنوعی خودش فیلم بسازد، بسیار دور است. در حال حاضر، هوش مصنوعی مثل یک ماشین بسیار هوشمند است که می‌تواند در جریان تولید به عنوان یک ابزار کمکی فوق‌العاده عمل کند

این فیلم‌ساز با مقایسه گذشته و حال این فناوری توضیح داد: اوایل محدودیت‌ها بسیار زیاد بود. اگر می‌خواستید نمای دوربین را جابه‌جا کنید، ممکن بود کلیت صحنه یا چهره کاراکتر عوض شود و مجبور بودید هرچه خروجی می‌دهد را بپذیرید و این باعث می‌شد روح اثر کم باشد. اما حالا با پیشرفت‌های چشمگیر، من می‌توانم دقیقاً تعیین کنم دوربین کجا باشد، چه نوع قابی بگیرد و حرکتش چگونه باشد. هرچه پیشرفت می‌کند، کنترل هنرمند بیشتر می‌شود و نگرانی از راندومی شدن اثر کمتر.

صمدی با اشاره به محدودیت‌های همیشگی سینمای ایران (بودجه، تجهیزات، تیم تولید) خاطرنشان کرد: سینمای ایران همواره با هزاران محدودیت و دشواری برای ساخت فیلم روبه‌رو بوده است. فیلمنامه‌نویس مجبور است با توجه به محدودیت بودجه و امکانات، اثرش را تغییر دهد. هوش مصنوعی هم دقیقاً همین قاعده را دارد؛ یک سری امکانات خارق‌العاده به تو می‌دهد که در حالت عادی نمی‌توانید بسازید، اما در عوض یک سری محدودیت‌های فنی خاص خودش را دارد که باید آن‌ها را بشناسید و با توجه به آن‌ها فیلمنامه یا فرم اثرت را تعدیل کنید. این ترکیب محدودیت و امکان، همیشه در سینما وجود داشته است. بنابراین باور ندارم که هوش مصنوعی نتواند روح هنرمند را منتقل کند.

بیشتر بخوانید:

چگونه فریب هوش مصنوعی را نخوریم!

وی بزرگ‌ترین مشکل فعلی سینمای هوش مصنوعی ایران را "غفلت" و نبود نهاد متولی دانست و گفت: متأسفانه حتی بسیاری از سینماگران حرفه‌ای ما هنوز یک فیلم کوتاه حرفه‌ای ساخته‌شده با هوش مصنوعی را ندیده‌اند. فیلم‌های خوب در فضای مجازی پراکنده هستند و پیدا کردنشان سخت است.

این فیلمساز با اشاره به نیازها فوری در حوزه هوش مصنوعی تصریح کرد: اولین قدم برای هوش مصنوعی به رسمیت شناختن و تشکیل نهاد برای آن است. باید یک نهاد یا ارگان رسمی روی سینمای هوش مصنوعی متمرکز شود. دومین قدم برگزاری باکس و محفل‌های هوش مصنوعی است. اولین و مهم‌ترین اقدام، برگزاری جلسات نمایش (باکس) است. اول برای سینماگران، بعد اهالی هنر و دانشگاه و سپس عموم مردم. وقتی فیلم‌ها دیده شوند، شوک مثبت ایجاد می‌کنند.

صمدی ادامه داد: قدم بعدی آموزش است. دوره‌های آموزشی می‌تواند روند یادگیری را تسریع کند، اما اصل، خود سینماست. کسی که سینما بلد باشد، می‌تواند این ابزار را هم یاد بگیرد. حمایت مالی هم آخرین قدم است. اگرچه هزینه ساخت فیلم با هوش مصنوعی به مراتب از فیلم‌های معمولی کمتر است، اما حمایت‌های مالی کوچک می‌تواند باعث جذب استعدادها و تولید آثار بیشتر و باکیفیت‌تر شود.

او با خوشبینی به آینده این حوزه در ایران گفت: هوش مصنوعی یک فرصت تاریخی برای سینمای ایران است زیرا هزینه نسبتاً کم و برابر با جهان است، برخلاف سینمای معمولی که شکاف هزینه بین ایران و هالیوود بسیار زیاد است، در سینمای هوش مصنوعی این شکاف بسیار کمتر است. یک فیلم‌ساز ایرانی و آمریکایی تقریباً با ابزار یکسانی کار می‌کنند.

از درآمد دلاری در سینما هوش مصنوعی غافل نشویم

این فیلمساز خاطرنشان کرد: قدرت خلق ژانرهای پرهزینه در هوش مصنوعی وجود دارد. می‌توانیم به راحتی سراغ ژانرهای علمی-تخیلی، تاریخی، فانتزی و... برویم که ساخت آن‌ها در سینمای معمولی ایران بسیار پرهزینه یا غیرممکن است.

صمدی ابراز کرد: استعدادهای درخشان در این حوزه به راحتی کشف می‌شوند. ایران در سینمای مستقل و هنری همیشه استعدادهای درخشانی داشته است و این استعدادها می‌توانند در این عرصه جدید بدرخشند.

وی افزود: هوش مصنوعی یک فرصت پیشروی جهانی است. این حوزه در دنیا نو است. اگر از الان حمایت شویم، می‌توانیم در جهان پیشرو باشیم. حتی امکان درآمدزایی بین‌المللی از طریق فروش آثار به پلتفرم‌های خارجی یا جذب مخاطب جهانی وجود دارد. ممکن است اولین بار باشد که سینمای ایران بتواند به صورت صنعتی و بین‌المللی درآمد دلاری ایجاد کند.

صمدی در ادامه به خطر استفاده مخرب از این فناوری برای ساخت محتوای جعلی هم اشاره کرد و گفت: این یک خطر واقعی است. راه‌های فعلی تشخیص مانند بزرگ کردن تصویر برای دیدن بافت، توجه به صداگذاری و بررسی حرکات غیرطبیعی است. اما در نهایت، راه حل نهایی، کدگذاری‌های نهفته در تصویر توسط کمپانی‌های سازنده است تا صحت محتوا قابل رهگیری باشد.

او در پایان تأکید کرد: خط سینمای هوش مصنوعی همین الان هم وجود دارد و رسمی است. من فکر می‌کنم در سال ۲۰۲۶ به بعد تحولات بزرگ این حوزه را به وضوح خواهیم دید و شاید حتی شاهد اکران فیلم‌های بلند انیمیشنی ساخته‌شده با هوش مصنوعی در سینماها باشیم.